جگن

«لغت نامه دهخدا»

[جَ گَ] (اِ) گیاهی است باطلاقی که در صنعت کاغذسازی بکار آید. نباتی است که در آب روید و بوریا کنند.(1) و آنرا در مازندران گرز گویند و پنبهء آنرا لوئی نامند. (یادداشت مؤلف). گیاهان تیرهء جگن ها(2) همه در زمین های باطلاقی میروید و ساقه های آنها سه گوشه و برگهای آنها در سه ردیف بر روی ساقه قرار دارند. غلاف برگهای آنها مانند گندمیان شکاف ندارد. خامهء تخمدان آنها نیز سه شاخه است. انواع مهم این تیره عبارتند از: جگن(3) و پاپیروس(4) و غیره. نی بوریا اگر چه ساقهء گرد دارد ولی نزدیک بآنهاست. (گیاه شناسی گل گلاب ص 297). نوعی پارچه. جکن. رجوع به جکن شود :
جگن را طلب کرد از افتکون
که رنگین و باجاه آمد برون.
نظام قاری (دیوان ص 181).
در گلستان شمیم کلی و جگن دلم
در جیب و آستین صبا و شمال یافت.
نظام قاری (دیوان ص 51).
-امثال: مگر سر دنیا را با جگن پوشانده اند؛ قوانینی و شرع و مقرراتی هست.
(1) - Roseau.
(2) - Cyperacees.
(3) - Carex.
(4) - Papyrus.