چارپاره

«لغت نامه دهخدا»

[رَ / رِ] (اِ مرکب) نوعی گلولهء تفنگ. قطعات سرب غیر منتظم بریده کوچکتر از گلوله و بزرگتر از ساچمه. گلولهء تفنگ که چهار یک گلوله های عادی است. نوعی گلولهء غیر مدور که از سرب میریزند و بیشتر در تفنگ های سرپر قدیم. بکار میرفت. نوعی ساچمهء بزرگ. یک قسمت از چهار قسمت گلولهء تفنگ. قسمی گلوله مخصوص تفنگ و توپ. گلوله را چون به چهار قسمت کنند هر قسمت آن چهارپاره است که بجای ساچمه در تفنگ بکار برند. || نوعی رقص. (آنندراج). || نام سازی که چهار وصل دارد. (آنندراج). || وصلهء کفش. (ناظم الاطباء). یک جفت زنگ رقاصی. (ناظم الاطباء) :
به چارپارهء زنگی به باد هرزهء دزد
به بانگ زنگل نباش و کُم کُم نقاب.خاقانی.
|| یک چهارم خشت و آجر که در بنایی مصطلح است. پاره های آجر.