چکاد

«لغت نامه دهخدا»

[چَ] (اِ)(1) بالای سر را گویند عموماً. چه به لغت پهلوی «دوخ چکاد» بمعنی اصلع باشد. (برهان). به معنی تارک سر است. (انجمن آرا) (آنندراج). تارک سر را گویند عموماً. (جهانگیری) (رشیدی). مرادف هباک و کلال، بمعنی میان سر باشد. (از حاشیهء فرهنگ اسدی چ اقبال ص106). میانهء سر که تار و تارک و هپاک و کاج هم گویند. (شرفنامهء منیری). فرق سر. (ناظم الاطباء). چکاده :
گر خیو را برآسمان فکنم
بی گمانم که بر چکاد آید.
طاهر فضل (از حاشیهء فرهنگ اسدی).
شب و روز غرقه در احسان اویم
که تاجیست احسان او بر چکادم.سنائی.
خلاف نیست که تاج پرندگان باز است
اگر چه تاج وطن بر چکاد پوپو سود.
اثیراخسیکتی.
و رجوع به چکاده و چکاد و دوخ و روخ چکاد شود. || بالای پیشانی را گویند عموماً. (برهان). جبهه. (نصاب الصبیان). برآمدگی پیشانی. (ناظم الاطباء). پیشانی. (شرفنامهء منیری). چکاک و ناصیه. و رجوع به چکاک شود. || سرکوه را گویند خصوصا. (برهان). چنانکه پیشانی را چکاد گویند، سر کوه را نیز چکاد خوانند. (فرهنگ اسدی چ اقبال ص 106). قلهء کوه خصوصاً. (رشیدی). سر کوه. (شرفنامهء منیری). قلهء کوه. (ناظم الاطباء). کوه سر. تیغ کوه. چکاده :
بیامد دوان دیده بان از چکاد
که آمد ز ایران سپاهی چو باد.(2)فردوسی.
رجوع به چکاده شود.
|| به معنی سپرهم هست که به عربی جنه خوانند. (برهان). سپر. (جهانگیری) (ناظم الاطباء). چکاده. و رجوع به چکاده شود.
(1) - پهلوی cakat (رأس، قله) (باروجا 247). cikat(سر) (یوستی. بندهش - 119) ارمنی cakat(پیشانی، جبهه). (حاشیهء برهان قاطع چ معین).
(2) - ن ل: که آمد سپاهی ز ایران...
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر