خروج

«لغت نامه دهخدا»

[خَ] (ع ص) اسب درازگردن که بگردن خود افسار را که در لگامش باشد بشکند (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد) (از لسان العرب) ج، خُرُج || ناقه که از شتران در گوشه ای نشیند (منتهی الارب) (از لسان العرب) (از تاج العروس) ناقه که دور خسبد از اشتران (از مهذب الاسماء) ج، خُرُج - یوم الخروج؛ یوم العید یوم الزینه (یادداشت بخط مؤلف ||) الف که در شعر بعد صله آید (منتهی الارب) یکی از حروف مدولین است که بوده باشد بعد از وصل چون متحرک بود، چنانچه در عنوان الشرف ذکر کرده، و منظور از جملهء متحرک بود آن است که حرف وصل متحرک بود و از حروف وصل جز هاء سایر حروف وصل متحرک نباشد و در این هنگام است که خروج لازمهء حرف هاء میشود چنانچه در پاره ای از رسائل اهل عرب دیده شده، و این اصطلاح اعرابست و اصطلاح فارسیان آن است که در جامع الصنایع آورده که: خروج حروفی را گویند که بعد از وصل درآید و حرف وصل متحرک نباشد چون یای کاریم و باریم و گاه باشد که متحرک باشد چون یای افکنیم و بشکنیم در این شعر : تا چند بسنگلاخ غم افکنیم وز سنگ ستم شیشهء دل بشکنیم صاحب معیارالاشعار گفته اولی آن است که هرچه بعد از روی و وصل آید جمله را از حساب ردیف شمرند و این سخن متعارفست چرا که مشهور است که هرچه بعد از روی مذکور شود مادام کلمهء علیحده یا بمنزلهء کلمهء علیحده نباشد ردیف نیست، و رعایت تکرار خروج در قوافی واجب است، کذا فی منتخب تکمیل الصناعه (از کشاف اصطلاحات فنون) قافیه در اصل یک حرف است و هشت آنرا تبع چار پیش و چار پس این نقطه آنها دایره حرف تأسیس و دخیل و ردف و قید آنگه روی بعد از آن وصل و خروج است و مزید و نایره (||؟ اِ مص) بیرون شدگی || یاغیگری و طغیان (از ناظم الاطباء) - خروج احشاء؛ بیرون ریختن احشاء داخلی بیرون آمدن اعضای داخلی - خروج از مرکز؛( 1) در هندسه خروج از مرکز اصطلاحی است که در مخروطات بکار می رود و آن نسبت فاصله بین دو کانون یک مقطع مخروطی است به طول یک مدار عبارتست از نسبت فاصلهء زمین تا مرکز مدار « خروج از مرکز » نمایش می دهند در هیئت قدیم e محور اطول و آنرا به یک مدار عبارتست از فاصلهء خورشید تا مرکز مدار به قطر مدار و در هیئت جدید « خروج از مرکز » به قطر مدار و در هیئت جدید یک مدار عبارتست از فاصلهء خورشید تا مرکز مدار به قطر مدار در هیئت جدید پس از کشف کپلر نسبت قطر « خروج از مرکز » نیمهء اطول مدار به فاصلهء خورشید تا مرکز بیضی رسم شده - خروج بطن؛ فروافتادن شکم از جای خود - خروج بلاارادهء بول؛ 2) بدون اختیار بول خارج شدن بر اثر استرخاء مثانه - خروج بلاارادهء پیشاب؛ خروج بلاارادهء بول - خروج بول؛ بیرون ریختن ) بول شاشیدن - خروج جفت؛( 3) خارج شدن جفت جنین - خروج رحم؛ خارج شدن رحم از وضع طبیعی و رو افتادن آن - خروج طَمْث؛( 4) آمدن حیض - خروج غایط؛ خارج شدن مدفوع - خروج مقعده؛ بیرون شدن نشین - خروج منی؛ بیرون شدن Sortie de - ( فرانسوی) ( 3 )  Incontinence d'urine - ( فرانسوی) ( 2 )  Excentricite - ( منی  (فرانسوی) ( 1 I'arriere faix (4) - Menstruation.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر