«لغت نامه دهخدا»
[اَ بِ مِ ظَلْ لَ] (اِخ)اصحاب المظله. ابن ابی اصیبعه آرد: چنانکه قومی از فلاسفه پنداشته اند و ایشان معروف به مشائیان و اصحاب مظله اند. (عیون الانباء ج1 ص20). و صاعد اندلسی آرد: دستهء سوم که بنام محلی که تعلیم فلسفه در آن نموده اند مشتهرند پیروان کوسفس اند که اصحاب مظله (سایه بان ایوان) هستند و چون آنان در رواق هیکل (بتخانهء) آتینه (آتن) درس میخواندند به رواقیون یا اصحاب ایوان معروف شدند. (از ترجمهء طبقات الامم بقلم سیدجلال الدین طهرانی). و قفطی آرد: فرقه ای که بنام موضعی که در آن فلسفه را تعلیم میدادند خوانده شدند پیروان کرسبس بودند و آنها را اصحاب مظله مینامیدند و از اینرو بدین نام موسوم شدند که آموختن آنان در رواق هیکل شهر آتن بود. (از تاریخ الحکما ص25). و شهرستانی گوید: و ایشان [ حکما ] بدو گروه تقسیم شوند: متقدمان که اساطین حکمت بودند و متأخران که عبارتند از مشائیان و اصحاب رواق و اصحاب ارسطوطالیس بشمار میرفتند. (از ملل و نحل چ مطبعهء حجازی قاهره ج2). ولی مشائیان پیروان ارسطو بودند، چه او هنگامی که در اواخر سال 335 ق. م. به آتن بازگشت و در آن شهر مستقر شد در گردشگاهی مدرسه ای ایجاد کرد که آنرا لوکایون میگفتند و عادت داشت هنگام تدریس حرکت کند و شاگردانش نیز در گرد او راه میرفتند و از اینرو وی و اصحابش را مشائیان خواندند و اما اصحاب رواق، اصحاب مظال یا مظله یا رواقیان گروهی از حکما هستند که به رواق منقوش (ستودا پویکیلی) منتسب اند، رواقی که ستونهای آن به نقشهای نقاش معروف «پولیخبوت» مزین بود و در این رواق در آن عصر محاضرات فلسفی القا میشد ولی در حقیقت زنون شاگردانش را همچون مشائیان و رواقیان قدیم در حال راه رفتن تعلیم میداد و رواقیان قدیم معاصر اپیکوریان بودند... (از حاشیهء ص240 ج2 ملل و نحل چ مطبعهء حجازی قاهره). و رجوع به سیر حکمت در اروپا ج1 ذیل ارسطو و رواقیان و ملل و نحل ج1 همین چاپ ص355 و 360 و 240 شود.