جسیم

«لغت نامه دهخدا»

[جَ] (ع ص) تن بزرگ. (از متن اللغه). امر بزرگ تن. (از متن اللغه). بزرگ تن. (دهار). بزرگ و تناور: تا بود کی این داهیهء عظیم و این واقعهء جسیم مندفع گردد. (سندبادنامه ص 84). همگنان را در مجلس انس بنشاند و هر یک را به عوارف سنی و عوائد جسیم بنواخت این دو فتح عظیم و دو کار جسیم برهانی ساطع و حجتی قاطع بود بر علو جاه سلطان. (ترجمهء تاریخ یمینی ص 272). خدای تعالی فضل عظیم و صنع جسیم و لطف کریم خود را شامل حال و کافل روزگار خیرآثار او فرماید. (ترجمهء تاریخ یمینی ص 460). کسی را اختیار کند که حق آن شغل عظیم و کار جسیم بشناسد. (ترجمهء تاریخ یمینی ص 279) || زمین بلند که بر آن آب رفته باشد. (از متن اللغه) (ناظم الاطباء). || مرد عاقل. (از متن اللغه). || خوب روی. (آنندراج). دارای اعضای متناسب و خوش اندام. (فرهنگ فارسی معین). || فربه و صاحب جسم. بمعنی تناور. فربه. بزرگ تن. بزرگ. ستبربادن. بدین. تنومند:
به سم و دیده سیاه و به دست و پای سپید
میان و ساقش لاغر بر و سرینش جسیم.
مسعودسعد.
روی دولت به همت تو سپید
جسم دولت به همت تو جسیم.مسعودسعد.
شفیعٌ مطاعٌ نبیٌ کریم
قسیمٌ جسیمٌ نسیمٌ وسیم.سعدی.
|| (اِ) در بیت زیر بجای جسم بکار رفته است:
ز فرط شادی اشیا چنان بخود بالید
که نقطه خط شد و خط سطح گشت و سطح جسیم.
سنجرکاشی (از آنندراج).