خبط

«لغت نامه دهخدا»

[خَ] (ع مص) سخت زدن کسی را( 1) (از منتهی الارب) (از متن اللغه) (از معجم الوسیط) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد||) سخت پا سپر کردن چیزی را (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء) سخت زیر پا لگد مال کردن وطئه وطاً شدیداً (از متن اللغه) (از معجم الوسیط) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد ||) زدن شتر دست خود را بر زمین (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء) (از متن اللغه)( 2) (از معجم الوسیط) (از اقرب الموارد) (تاج العروس ||) بشمشیر زدن قوم را (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از معجم الوسیط) (از متن اللغه) (از تاج العروس ||) بعصا( 3) برگ درخت ریختن (از منتهی الارب) (از متن اللغه) (از معجم الوسیط) (از تاج العروس ||) برگزاف و بیراه رفتن بشب (از متن اللغه)( 4) (از معجم الوسیط) (از تاج العروس) (از اقرب الموارد) ||بدیوانگی و اذیت داشتن دیو فلان را (از متن اللغه) (اقرب الموارد) (منتهی الارب ||) داغ خباط بر سرین شتر یا بر روی آن نهادن (منتهی الارب) (متن اللغه) (معجم الوسیط) (اقرب الموارد ||) انداختن کسی خود را تا بخواب رود آنجا که هست (از منتهی الارب) (متن اللغه) (اقرب الموارد) (معجم الوسیط) (تاج العروس ||) احسان خواستن از کسی بدون قرابت و سابقهء احسان( 5) (از منتهی الارب) (اقرب الموارد) (تاج العروس) (متن اللغه ||) بخیر احسان کردن با کسی بدون قرابت و سابقهء احسان( 6) (از منتهی الارب) (اقرب الموارد) (متن اللغه ||) استاده شدن || انعام کردن کسی را با شناختگی || بر غیر نظام کاری کردن و قولی گفتن (از منتهی الارب) منه: هو یخبط خبط عشواء || زکام شدن مرد پیش از سرما در این مورد فعل بصورت مجهول بکار میرود (از منتهی الارب ||) دق الباب کردن( 7) (از معجم الوسیط) ( 1) - در متن اللغه آمده: ضربه ضرباً شدیداً و اصل الباب الضرب المتوالی علی انحاء مختلفه مقصود آنست که در این نوع ضرب نظر بر یک نحو ضربه نیست بلکه مضروب در این نوع انواع ضربات را باید تحمل کند ( 2) - صاحب متن اللغه میگوید خبط در حیوانات: الضرب بالایدی کالرمح بالارجل ( 3) - عصائی که بدان خبط کنند مخبط نامیده شود و آن اسم آلت است از خبط و در متن اللغه آمده: حت ورق الشجره نامیده میشود ( 5) - بنا بر قول منتهی الارب « خابط لیل » و « خابط اللیل » بالمخبط ( 4) - بنابر قول صاحب متن اللغه این چنین کس خبطه زید » : 6) - بنا بر قول منتهی الارب درین معنی خبط چنین می آید ) « خبط زیداً » : در این معنی خبط چنین استعمال میشود خبط » 7) - در این معنی - بنا بر قول معجم الوسیط - خبط هم متعدی بنفسه و هم متعدی بحرف جر بکار می رود یعنی ) « بخیر هر دو مستعمل است « خبط علی الباب » و « الباب.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر