«لغت نامه دهخدا»
[خُ] (ع مص) بیرون شدن (منتهی الارب) (از تاج العروس) (لسان العرب) (از اقرب الموارد) مقابل داخل شدن مقابل ولوج بیرون رفتن (یادداشت بخط مؤلف) بیرون آمدن (زوزنی) (ترجمان علامهء جرجانی ص 45 ) (دهار) : فهل الی خروج من سبیل (قرآن 9) خروج الامیر / 9) و لو ارادوا الخروج (قرآن 46 / 50 ) فاستأذنوک للخروج (قرآن 83 / 40/11 ) کذلک الخروج (قرآن 11 مسعود من بلخ الی غزنین (تاریخ بیهقی) گر خبر خواهی از این دیگر خروج سوره برخوان و السماوات البروج مولوی (مثنوی) نشسته بودم و خاطر بخویشتن مشغول در سرای بهم کرده از خروج و دخول سعدی (طیبات) - سِفْرِ خروج؛ اسم کتاب دوم از کتب مقدسه ای است که موسی تصنیف نمود مبنی است بر ذکر کوچ اسرائیلیان از مصر و بالاستمرار تاریخ متعجب و مهمی را که سفر پیدایش آغاز نموده است تألیف می نماید ظاهراً بتوسط شاهد عینی نوشته شده و زمانی که در آن مذکور گفته تخمیناً 145 سال مینمود مطالب متعدد این کتاب از قرار ذیل است: 1 - تعدی بر اسرائیلیان در زمان تجدید سلسلهء سلطنتی که بعد از وفات یوسف در مصر واقع شد 2 - جوانی و تأدیب و تعلیم و وطن پرستی و فرار موسی 3 - گماشتگی موسی و تمرد فرعون و نزول بلاهای عشره 4 - اختراع عید فصح و کوچ فوری اسرائیلیان و عبور از دریای قلزم 5 - تحریر معجزات مختلفه که دربارهء قوم در هنگام مسافرت ایشان بسوی کوه سینا بجا آورده شده 6 - اشتهار شریعت در کوه سینا و این محتویست بر مستعد شدن قوم بتوسط موسی و اشتهار شریعت اخلاقی (از قاموس کتاب مقدس ||) برخاستن بر دشمنی و خصومت پادشاه پس از آنکه در تحت اطاعت وی بودن( 1) (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب) (از اقرب الموارد) : یوسف بن عمرو از زید همی ترسید که خروج کند کس فرستاد که باید از این شهر بروی (ترجمهء طبری بلعمی) زید را طاقت برسید از جور بنی امیه وی خروج کرد (تاریخ بیهقی) بیم بود دو لشکر از ضرورت بی علفی خروجی کردی و کار از دست بشدی (تاریخ بیهقی) قصهء این خروج زید دراز است (تاریخ بیهقی) و دشمنان او از اطراف جهان برمی غالیدند تا از همه جوانب خروج کردند (فارسنامهء ابن البلخی) من می شنوم که جماعتی از اهل حشو و ضلال نزد تو می آیند و می خواهند که تو بر ما خروج کنی( 2) (کتاب النقض) بعضی بر خانهء موالی خویش خروج کردند و بمعاندان آن دولت التجاء ساختند و بتشویش و فتنه و تفریق کلمه گرائیدند (ترجمهء تاریخ یمینی) پس همان ترکان بر او خروج کردند (ترجمهء تاریخ یمینی ||) ظاهر شدن نجابت وی و متوجه گشتن به ابرام امور( 3) (منتهی الارب) (از لسان العرب) (از تاج العروس ||) روز قیامت (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب) (از اقرب الموارد ||) عید میباشد یعنی خرج علی السلطان خروجاً ( 2) - در فارسی این « علی » (یادداشت از مؤلف) ( 1) - حرف جر در این معنی کلمهء را می سا��د که جزء اول همان مصدر عربی است ( 3) - از « خروج کردن » می آید و مصدر مرکب « کردن » مصدر با مصدر معین این مصدر است عبارت: خرجت خوارجه.