«لغت نامه دهخدا»
[دَ] (اِخ) نام ولایتی بوده در هند که دارالملک دکن حساب میشده. احمدشاه بهمنی بنام خود احمدآباد ساخته دارالملک کرد و او را ولی مینامیدند و بدرویشان اخلاص و ارادت میورزیده خاصه با سید نورالدین نعمه الله ولی که در کرمان میزیسته و آثار مرقد و بارگاه ماهان از جانب احمد شاه برپا شده و کتاب جوگ را نیز بحکم احمد شاه نظام الدین پانی پتی بزبان پارسی ترجمه کرده پس از دوازده سال در 838 ه . ق. درگذشته است. (انجمن آرا) (آنندراج). نام شهری در ملک دکن. (غیاث). یکی از شهرهای قدیمی هند است که نخستین بار در سال 1322 م. بدست مسلمانان افتاد و بهمنیان (1429 م) در آن حکومت میکردند و بعد از آن بدست خاندان برید شاهی افتاد و در این شهر آثار برجسته ای از این دو خاندان که بر عظمت و شکوه آنها دلالت میکند موجود است از جمله رنگین محل. (از دائره المعارف اسلامی). نام مرکز بخش بیدر جنوب قسمت مرکزی هند در ناحیهء دکن در حدود 132 کیلومتری شمال غربی حیدرآباد و دارای 20514 تن سکنه است. در 722 ه . ق. الغ خان (بعداً محمد بن تغلق) آنرا گرفت و در 748 ه . ق . پس از نبرد خونینی، ظفرخان (بعداً علاءالدین حسن بهمن شاه، مؤسس سلسلهء بهمنیه) آنرا تصرف کرد. وی قلمرو خود را بچهار ایالت تقسیم نمود و بیدر یکی از آنها بود. شهاب الدین احمد اول پایتخت خود را از گلبرگه به بیدر منتقل کرد و آنجا را محمدآباد نامید. در دورهء سلاطین بهمنی، بیدر در زمان وزارت محمود گاوان (866-886 ه . ق.) به اوج رونق خود رسید و سپس بدست برید شاهیه افتاد. در 1028 ه . ق. ابراهیم عادلشاه پادشاه بیجاپور آنرا گرفت و اورنگ زیب آنرا به امپراطوری مغول ملحق کرد (1066 ه . ق.) در 1137 ه . ق. بدست نظام الملک آصف جاه افتاد. آثار فراوان از دورهء بهمنیه و برید شاهیه دارد و ظروف فلزی بیدری معروف است. (از دائره المعارف فارسی).